Inleiding op de tekst

​

Wat valt er toe te voegen aan het Requiem van Fauré? Dat was de belangrijke eerste

vraag die we ons bij Kameroperahuis stelden. Dit ‘wiegelied van de dood’ is een zacht en genuanceerd Requiem. Troostend, verheffend, spiritueel. De dood klinkt bij Fauré niet als een onherroepelijke scheidslijn. In het laatste deel getiteld In Paradisum zou je kunnen horen hoe Fauré 'om het hoekje’ kijkt.

​

‘Maar zo zie ik de dood, als een blijde overlevering en een streven

naar de blijdschap hierboven, in plaats van een pijnvolle ervaring.’

Gabriel Fauré

​

Jaren geleden was ik bij de uitvaart van de vader van een vriendin. Net als Fauré zag de familie de dood niet als onvermijdelijk onheil aan het eind van een leven. In de drie uur durende eredienst werd zijn leven gevierd. Er was veel licht, liefde en vreugde. Er viel geen onvertogen woord. Maar toen zijn dochter daarna in de ijzige kou de kist moest laten zakken kon ze dat niet, omdat ze overmand was door verdriet. Dat maakte indruk op me. Ik dacht te zien dat haar onvermogen om los te laten kwam doordat er tijdens de uitvaart niet was stilgestaan bij het gemis, bij de pijn en het verdriet.

​

Toen zag ik dat geen enkel geloof of overtuiging verzachtende omstandigheden biedt voor het feit dat onze zintuigen afscheid moeten nemen. Een stem verdwijnt, een oogopslag, een lach, een geur. Precies dat konden we toevoegen aan de muziek van Fauré. Het afscheid van de zintuigen. Door inhoud te geven aan dat onvermijdelijke proces kon de muziek opnieuw z’n troostende, verheffende werk doen. 

​

In deze tijd is er geen collectieve visie meer op de dood. De ideeën over hemel,

hiernamaals, energieën en frequenties, zielen of zwart gat zijn individuele overtuigingen.

Fauré zag dat meer dan honderd jaar geleden ook en verving de Requiemtekst 'Bevrijd de zielen van alle gelovige overledenen’ voor ‘Bevrijd de zielen van de overledenen’. Hij nam alle mensen mee op reis naar zijn In Paradisum.

​

Op mijn beurt volgt mijn tekst de muziek. In elk deel van de monoloog zitten haakjes

naar de partituur. Instrumenten, koor en melodieën spelen een rol in alle facetten van het sterfproces van de hoofdpersoon. Van een eerste sluimerende aanwijzing tot de allerlaatste gang. Naarmate zij dichterbij de dood komt, blijkt de muziek soms een andere rol te spelen dan ze aanvankelijk dacht. Doordat zij verandert, verandert haar visie op de muziek, zoals ons beeld van het leven verandert als we met de dood geconfronteerd worden.

​

Sterven is een eenzaam proces, niemand volgt je in de dood. Maar de muziek van Fauré is de constante aanwezige tijdens dit proces. Zelfs als de geliefde losgelaten moet worden, als de eenzame gang naar de dood wordt ingezet, is daar de muziek. Troostend en ondersteunend.

​

Anna Maria Versloot.

2015

​